CHÚA NHẬT XXI THƯỜNG NIÊN – NĂM A
«Còn anh em, anh em bảo thầy là ai?»
Phúc Âm: Mt 16,13-20
Có những câu hỏi chúng ta nghe rồi quên, nhưng cũng có những câu hỏi, một khi đã được đặt ra, thì không dễ gì tránh né. Có những câu hỏi chỉ cần một câu trả lời, nhưng cũng có những câu hỏi đòi chúng ta phải trả lời bằng cả cuộc đời. Câu hỏi Đức Giêsu đặt cho các môn đệ hôm nay thuộc về loại câu hỏi ấy:
“Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” (Mt 16,15).
Thoạt nghe, đó là một câu hỏi rất đơn giản. Nhưng càng suy nghĩ, chúng ta càng nhận ra đây là một trong những câu hỏi căn bản nhất của đời sống Kitô hữu. Bởi vì câu trả lời cho câu hỏi Đức Giêsu là ai không chỉ xác định chúng ta hiểu Người thế nào, mà còn quyết định chúng ta sẽ sống thế nào, yêu thương thế nào, lựa chọn thế nào, chịu đau khổ thế nào và hy vọng vào điều gì.
Con người có thể dành cả đời để tìm câu trả lời cho câu hỏi: “Tôi là ai?” Nhưng Tin Mừng cho thấy có một câu hỏi còn đi trước câu hỏi ấy: “Đức Giêsu là ai đối với tôi?” Bởi vì khi con người nhận ra Đức Giêsu là ai, họ cũng bắt đầu khám phá ra căn tính sâu xa nhất của chính mình.
Người ta có thể nói rất nhiều điều về Đức Giêsu. Trong Tin Mừng, các môn đệ kể lại những gì họ đã nghe: người thì nói Người là Gioan Tẩy Giả, người thì bảo là Êlia, người khác lại cho là Giêrêmia hay một vị ngôn sứ nào đó. Những nhận định ấy không hoàn toàn sai. Người ta đã nhận ra nơi Đức Giêsu một con người đặc biệt, một vị ngôn sứ, một người có quyền năng, một người nói lời Thiên Chúa. Nhưng tất cả vẫn chưa đủ.
Bởi vì biết người khác nói gì về Đức Giêsu chưa phải là biết Đức Giêsu. Một người có thể đọc rất nhiều sách về Đức Giêsu, nghe rất nhiều bài giảng về Người, thuộc nhiều câu Kinh Thánh, hiểu nhiều giáo lý về Người, nhưng tất cả những điều ấy vẫn có thể chỉ dừng lại ở bình diện kiến thức. Đức tin Kitô giáo đòi hỏi một bước đi xa hơn: từ biết về Đức Giêsu đến biết Đức Giêsu, từ một kiến thức bên ngoài đến một tương quan cá vị, từ việc nghe người khác nói về Người đến việc chính mình gặp gỡ Người.
Đó chính là lý do Đức Giêsu không dừng lại ở câu hỏi: “Người ta bảo Con Người là ai?” Người tiếp tục hỏi: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”
Nói cách khác, Đức Giêsu muốn đưa các môn đệ từ đức tin của đám đông đến đức tin của chính họ. Từ điều người khác nói đến điều chính họ xác tín, từ một nhận xét về Đức Giêsu đến một lời tuyên xưng về Đức Giêsu.
Như thế, đức tin không hẳn là thành quả của trí tuệ con người, nhưng là một ân ban của Thiên Chúa. Con người có thể tìm kiếm, suy tư, học hỏi và đặt câu hỏi, nhưng để thực sự nhận ra Đức Giêsu là ai, con người cần mở lòng đón nhận mặc khải của Thiên Chúa.
Công đồng Vaticanô II, trong Hiến chế Dei Verbum, đã diễn tả đức tin như sự đáp trả của con người trước Thiên Chúa, Đấng tự mặc khải chính mình. Đức tin vì thế không chỉ là chấp nhận một số chân lý, nhưng là sự đáp trả của toàn thể con người trước Thiên Chúa.
Giáo lý Hội Thánh Công giáo cũng khẳng định: “Tin vào một Thiên Chúa duy nhất là gắn bó với Người bằng tất cả con người của mình” (x. GLHTCG, 150). Điều đó có nghĩa là đức tin không thể chỉ nằm trong trí óc. Nếu tôi thật sự tin Đức Giêsu là Chúa, thì niềm tin ấy phải đi xuống trái tim, đi vào những chọn lựa và cuối cùng được thể hiện trong chính đời sống.
Đây chính là chiều sâu của câu hỏi: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Đức Giêsu không hỏi chúng ta đã học được bao nhiêu điều về Người. Người hỏi chúng ta có thực sự đặt đời mình trên Người hay không. Nếu Đức Giêsu chỉ là một nhân vật lịch sử, chúng ta có thể nghiên cứu Người. Nếu Người chỉ là một nhà đạo đức, chúng ta có thể học giáo huấn của Người. Nếu Người chỉ là một vị ngôn sứ, chúng ta có thể kính trọng Người. Nhưng nếu Người thực sự là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, thì câu trả lời của chúng ta không thể chỉ dừng lại ở sự ngưỡng mộ. Chúng ta phải bước theo Người. Nếu Người là Đường, tôi phải bước đi trên con đường Người chỉ dẫn. Nếu Người là Sự Thật, tôi phải để Người giải thoát mình khỏi gian dối. Nếu Người là Sự Sống, tôi phải đặt hy vọng của mình nơi Người.
Bởi vậy, câu hỏi của Đức Giêsu phải trở thành một cuộc chất vấn lương tâm: Đức Giêsu thực sự là ai đối với tôi? Không phải trên môi miệng tôi, mà trong cách tôi sống. Không phải trong những lúc bình an, mà cả khi đau khổ. Không phải chỉ khi tôi được Chúa ban ơn, mà cả khi tôi cầu xin mãi mà chưa thấy câu trả lời. Không phải chỉ khi con đường trước mắt bằng phẳng, mà cả khi tôi phải bước qua bóng tối. Bởi vì một đức tin chỉ tồn tại khi mọi sự thuận lợi thì chưa phải là đức tin trưởng thành. Đức tin trưởng thành được thử thách khi con người phải đối diện với thập giá. Đây cũng chính là nơi lời tuyên xưng của Phêrô trở nên sâu sắc hơn. Ông đã trả lời đúng câu hỏi Đức Giêsu là ai, nhưng ông vẫn chưa hiểu Đức Kitô sẽ cứu độ con người bằng cách nào.
Ông tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô, nhưng khi Đức Giêsu loan báo con đường thập giá, ông lại không chấp nhận. Phêrô muốn Đức Kitô vinh quang nhưng không muốn Đức Kitô chịu đau khổ. Ông muốn chiến thắng nhưng không muốn thập giá. Và đây cũng là cám dỗ rất thật của chúng ta. Chúng ta muốn một Đức Giêsu ban bình an, nhưng không muốn một Đức Giêsu đòi hỏi chúng ta tha thứ. Chúng ta muốn một Đức Giêsu ban ơn, nhưng không muốn một Đức Giêsu yêu cầu chúng ta từ bỏ. Chúng ta muốn Thiên Chúa thay đổi hoàn cảnh của mình, nhưng lại không muốn Thiên Chúa thay đổi chính con người mình. Chúng ta muốn Chúa làm theo ý mình hơn là học cách tìm kiếm ý Chúa.
Chúng ta tin Đức Giêsu, nhưng đôi khi lại muốn tạo ra một Đức Giêsu theo ý mình. Một Đức Giêsu không đòi hỏi. Một Đức Giêsu không có thập giá. Một Đức Giêsu chỉ ban ơn nhưng không đòi hoán cải. Một Đức Giêsu đáp ứng mọi mong muốn của chúng ta. Nhưng Đức Giêsu của Tin Mừng không phải là Đức Giêsu do chúng ta tạo ra. Người là Đức Kitô của Thập Giá và Phục Sinh.
Vì thế, trong bài Tin Mừng hôm nay chúng ta cần suy tư về điều gì? Thay vì chúng ta chỉ nghe “Người khác nói gì về Đức Giêsu?” Hãy tự hỏi: “Đức Giêsu là ai đối với chính tôi? Nếu Đức Giêsu là Chúa của tôi, thì Người có vị trí nào trong cuộc đời tôi?
Người có phải là Đấng tôi tìm đến khi cần, hay là Đấng tôi phó thác cả cuộc đời? Người có phải chỉ là Đấng ban ơn, hay là Đấng tôi sẵn sàng bước theo cả trên con đường Thập Giá?
Mỗi Thánh lễ, mỗi lần cầu nguyện, mỗi biến cố vui buồn của cuộc sống đều là một cơ hội để chúng ta trả lời lại câu hỏi ấy. Và có lẽ, câu trả lời đẹp nhất không phải là một lời nói thật hay, nhưng là một cuộc đời được biến đổi bởi Đức Kitô.
Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta một đức tin không chỉ ở trên môi miệng, nhưng bén rễ sâu trong tâm hồn, một đức tin đủ mạnh để tin khi chưa hiểu, đủ trung thành để bước đi khi đường đời gian khó, đủ khiêm nhường để tìm kiếm ý Chúa thay vì áp đặt ý mình. Để mỗi ngày, bằng chính cuộc sống của mình, chúng ta có thể thân thưa với Đức Giêsu: “Lạy Chúa, Chúa là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống. Chúa không chỉ là Đấng con biết, nhưng là Đấng con tin, Đấng con yêu mến và là Đấng con muốn bước theo suốt cuộc đời.”
Amen.
BTT-CRM
