NHÀ CỦA THIÊN CHÚA
(Ga 2,13-22)
Anh chị em thân mến,
Đối với người Việt Nam, ngôi nhà có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống sinh hoạt và tinh thần. Ngôi nhà không chỉ là nơi trú ngụ, che nắng che mưa, mà còn là biểu tượng của mái ấm, của tình yêu thương và sự gắn kết gia đình. Văn hoá Việt Nam từ bao đời vẫn đề cao đời sống trong gia đình nơi ba thế hệ ông bà, cha mẹ, con cháu cùng chung sống dưới một mái nhà, cùng sẻ chia niềm vui và nâng đỡ nhau trong gian khó.
Trong mỗi căn nhà nhỏ bé ấy, mỗi người tìm được sự bình an, niềm vui và cảm giác được thuộc về. Từng viên gạch, từng bức tường đều thấm đẫm mồ hôi, công sức và tình yêu của ông bà cha mẹ, những người đã dày công vun đắp để con cháu có một chốn an cư. Ngôi nhà vì thế trở thành nơi lưu giữ bao nhiêu ký ức tốt đẹp của các thành viên trong gia đình, là không gian của những bữa cơm đầm ấm, tiếng cười trẻ thơ.
Ngôi nhà trong văn hóa Việt Nam còn là nơi thiêng liêng, gắn liền với truyền thống “uống nước nhớ nguồn.” Giữa không gian ấy, bàn thờ Thiên Chúa được đặt ở vị trí trang trọng nhất, để mỗi buổi tối, mỗi thành viên trong gia đình cùng nhau dâng lời cầu nguyện, tạ ơn Chúa và cầu xin bình an cho mọi thành viên. Đồng thời, trong tâm tình biết ơn, con cháu cũng tưởng nhớ tổ tiên, những người đã truyền lại đức tin và tình yêu thương. Vì thế, căn nhà không chỉ là chốn ở, mà còn là nơi gặp gỡ giữa Thiên Chúa và con người, giữa các thế hệ, giữa quá khứ và hiện tại; là biểu tượng của sự hiệp nhất, lòng hiếu thảo và đức tin sống động trong đời sống gia đình Kitô hữu.
Anh chị em thân mến,
Ngày lễ đặc biệt hôm nay thật khác thường trong lịch phụng vụ: Giáo Hội không tưởng nhớ một vị thánh hay một biến cố Kinh Thánh nào, nhưng long trọng kính nhớ việc cung hiến một công trình thánh thiêng đó là Vương cung Thánh đường Latêranô tại Rôma. Đây là vương cung thánh đường cổ nhất trong bốn vương cung thánh đường lớn ở Rome, nhà thờ chính tòa của Đức Thánh Cha, Giám mục Rôma và Thánh đường này cũng được tôn vinh là “Mẹ của mọi nhà thờ trên thế giới”, biểu tượng hữu hình của sự hiệp nhất giữa mọi tín hữu trong Đức Kitô.
Ngày lễ hôm nay mời gọi chúng ta chiêm ngắm ý nghĩa sâu xa của mỗi ngôi thánh đường: đó không chỉ là một công trình kiến trúc tráng lệ, mà là dấu chỉ hữu hình của Giáo Hội, Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô và cũng là hình ảnh của chính tâm hồn mỗi người tín hữu. Khi Giáo Hội cử hành nghi thức cung hiến một thánh đường, không chỉ là việc dâng hiến ngôi nhà vật chất cho Thiên Chúa, mà còn là hành động thánh hiến chính cộng đoàn nhân loại cho Ngài. Ngôi thánh đường được cung hiến để trở nên nhà của Thiên Chúa và nhà của Dân Người, nơi con người gặp gỡ Đấng Tạo Hóa, tôn thờ và cảm tạ Ngài. Chính tại đây, chúng ta được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa, được kết hiệp với Đức Kitô qua Mình và Máu Người, được thanh luyện nhờ các bí tích, và được sống trong tình hiệp thông huynh đệ giữa những người con của cùng một Cha trên trời.
Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu cũng nói đến một đền thờ khác: “Hãy phá hủy Đền Thờ này đi, nội ba ngày Ta sẽ xây dựng lại.” Người Do Thái hiểu lời ấy theo nghĩa vật chất, tưởng rằng Người nói về Đền Thờ Giêrusalem nơi phải mất bốn mươi sáu năm mới hoàn thành. Nhưng thực ra, Chúa Giêsu đang nói về chính thân thể của Người, thân thể sẽ bị nộp mình chịu khổ hình trên thập giá và trong ba ngày, Người đã sống lại trong vinh quang Phục Sinh.
Khi Đức Giêsu cũng chính là Đền Thờ của Giao Ước Mới, nơi Thiên Chúa và con người gặp gỡ nhau trong sự hiệp thông trọn vẹn. Từ nay, không còn cần đến những bức tường bằng đá, vì chính Đức Kitô là Đền Thờ vĩnh cửu, nơi Thiên Chúa tỏ mình ra trong tình yêu và lòng thương xót vô biên. Trong thân thể phục sinh của Người, nhân loại được mời gọi thông dự vào sự sống thần linh, được tái sinh và trở nên con cái Thiên Chúa.
Từ đó, mọi ngôi thánh đường trên trần gian chỉ còn là dấu chỉ hữu hình hướng về Đền Thờ đích thực là Đức Kitô. Tất cả những ai thuộc về Người những người tin và đã được rửa tội trong danh Chúa, cũng được mời gọi trở nên những viên đá sống động, cùng xây nên ngôi Đền Thờ thiêng liêng, nơi Thiên Chúa ngự trị giữa lòng nhân loại.
Thánh Phêrô khẳng định: “Anh em hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống động mà xây nên ngôi đền thờ thiêng liêng.” (1 Pr 2,5). Còn Thánh Phaolô cũng nhắc nhở: “Đền Thờ của Thiên Chúa chính là anh em… Thân xác anh em là Đền Thờ của Chúa Thánh Thần.” (1 Cr 3,17; 6,19). Những lời ấy soi sáng cho chúng ta một chân lý cao quý: không chỉ toàn thể Hội Thánh là Đền Thờ của Thiên Chúa, mà mỗi Kitô hữu cũng là một đền thờ sống động, nơi Chúa Thánh Thần ngự trị và hoạt động, để thánh hóa tâm hồn, biến đổi cuộc đời và làm cho chúng ta trở nên dấu chỉ sống động của sự hiện diện Thiên Chúa giữa trần gian.
Anh chị em thân mến,
Từ đền thờ vật chất, chúng ta được mời gọi hướng đến Đền Thờ tâm hồn, nơi Thiên Chúa mong muốn ngự trị cách thân mật và sâu xa nhất. Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu đã nổi giận khi thấy người ta biến nhà Cha Ngài thành nơi buôn bán trao đổi. Hình ảnh ấy không chỉ nói về Đền Thờ Giêrusalem năm xưa, mà còn là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ dành cho mỗi người chúng ta, là những người có thể đang biến ngôi đền thiêng của tâm hồn thành nơi trao đổi vụ lợi, nơi chất chứa ích kỷ, đam mê và tội lỗi.
Từ lời cảnh tỉnh ấy, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta dọn dẹp lại chính ngôi nhà nội tâm của mình, để Thiên Chúa thật sự có chỗ ngự trong đó. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, chúng ta thường chỉ chăm chút cho ngôi nhà thân xác, tô điểm bằng hưởng thụ, tiện nghi và danh vọng, mà quên rằng ngôi nhà tâm hồn mới là nơi Người muốn cư ngụ.
Trong khi đó, “ngôi nhà linh hồn”, nơi đáng được ưu tiên nhất, thì lại bị “bỏ quên”. Nó trở nên “gầy còm”, “suy dinh dưỡng” vì bị thiếu dưỡng chất thiêng liêng là ân sủng của Thiên Chúa và thiếu sự hiện diện sống động của Ngài. Thật nghịch lý biết bao: con người có thể mua bán, trao đổi những gì sẽ qua đi, trong khi đó lại thờ ơ với ngôi nhà linh hồn.
Anh chị em thân mến,
Hôm nay, khi chiêm ngắm Thánh Đường Latêranô “Mẹ của mọi nhà thờ”, chúng ta được mời gọi trở về với ngôi nhà tâm hồn, nơi Thiên Chúa muốn khởi đầu mọi ơn lành. Căn nhà ấy không chỉ là chốn ở của những cảm xúc và ký ức, mà còn là nơi chứa đựng tình yêu, đức tin và lòng trông cậy. Ước gì mỗi người chúng ta biết chăm sóc ngôi nhà thiêng liêng ấy bằng cầu nguyện, bằng việc siêng năng lãnh nhận các bí tích và bằng đời sống bác ái yêu thương. Xin cho khi chúng ta quy tụ trong ngôi thánh đường này, trái tim mỗi người cũng trở nên một đền thờ rực sáng, để từ đó tình yêu Thiên Chúa lan tỏa đến mọi gia đình và mọi mái nhà.
Lm Phêrô Maria Nguyễn Thái Công, CRM.
