Vatican News
Từ nhiều năm qua, nghệ sĩ Giacomo Sferlazzo đã thu hồi những đồ vật, mảnh gỗ của các thuyền chở người di dân, thư từ, hình ảnh và quần áo bị bỏ lại sau các hành trình vượt Địa Trung Hải. Ông biến những vật dụng ấy thành công cụ kể chuyện, giúp khôi phục ký ức và phẩm giá của những người từng sở hữu chúng.
Theo Sferlazzo, “vấn đề di dân là một vấn đề rất phức tạp, nhưng thường có xu hướng bị đơn giản hóa”. Nguy cơ là những con người cụ thể bị “phi nhân hóa”, hoặc trở thành những hình ảnh bị chính trị và các lợi ích khác khai thác.
Công việc của ông bắt đầu sau khi tình cờ tìm thấy tại bãi rác Lampedusa cuốn nhật ký của một phó tế người Ethiopia, cùng nhiều bức ảnh và thư từ của người di dân. Những vật dụng này, theo ông, là “một di sản lịch sử và ký ức văn hóa vô cùng lớn lao, nhưng lại bị đối xử như rác thải”.
Tại không gian văn hóa PortoM, các đồ vật được trưng bày không nhằm tạo nên sự xúc động nhất thời. Sferlazzo khẳng định: “Chúng tôi không muốn nuôi dưỡng điều mà chúng tôi gọi là sự khiêu dâm hóa nỗi đau”. Mục tiêu là giúp người xem tiếp xúc với những cuộc đời cụ thể, đồng thời tự hỏi tại sao con người phải ra đi, trách nhiệm của phương Tây là gì và vì sao những con đường di chuyển hợp pháp vẫn chưa được bảo đảm.
Ký ức cũng được chuyển tải qua sân khấu múa rối Sicilia. Những con rối làm từ gỗ thuyền và quần áo của người di dân kể câu chuyện Ahmed, một thanh niên Tunisia sống sót sau đắm tàu, chịu bóc lột tại Ý và cuối cùng trở về quê hương để phục vụ cộng đồng.
Cách PortoM không xa, hotspot Contrada Imbriacola là nơi đầu tiên tiếp nhận những người cập bến Lampedusa. Từ ngày 1/6/2023, Hội Chữ thập đỏ Ý đảm nhận việc quản lý trung tâm, nơi đã có hơn 182.000 người di dân đi qua.
Tại đây, phụ nữ, trẻ em, nam giới và trẻ vị thành niên không có người đi cùng được sơ cứu, nhận dạng và bố trí lưu trú tạm thời. Một đội ngũ đa chuyên môn, gồm bác sĩ, chuyên gia tâm lý, nhân viên nhân đạo và trung gian văn hóa, đồng hành với họ. Nhiều nhân viên trung gian từng là người di dân và từng được tiếp nhận tại chính trung tâm này.
Ông Imad Dalil, Giám đốc hotspot, cho biết: “Họ thường đến đây mà thậm chí không biết mình đang ở đâu”. Nhu cầu đầu tiên của nhiều người là kết nối Wi-Fi để báo tin cho gia đình rằng họ vẫn còn sống.
Ông nhấn mạnh: “Tại đây, chúng tôi cố gắng mang đến cho mỗi người sự trợ giúp tốt nhất, đặc biệt là về tâm lý”, bởi những câu chuyện về hành trình và thời gian ở Libya thường chất chứa đau khổ, đòi hỏi sự gần gũi và cảm giác an toàn.
Giữa nghệ thuật và hoạt động tiếp nhận, Lampedusa tiếp tục nhắc nhớ rằng đằng sau mỗi cuộc vượt biển không chỉ có một con số, nhưng là một con người, một ký ức và một niềm hy vọng về cuộc sống mới.
Nguồn: Vatican News
