Ilaria Ballò, CMV
Tại nhiều thành phố châu Âu, những “vùng ngoại vi của cuộc sống” không chỉ là các địa điểm địa lý, nhưng còn là những không gian sống nơi sự mong manh cần được lắng nghe và hiện diện. Chính tại đó, sự đón tiếp, khi được sống với lòng trung tín và sự tôn trọng, có thể trở thành mái ấm và làm nảy sinh hy vọng.
Một sự hiện diện âm thầm giữa những mong manh của đô thị
Tại Bologna, giữa những biến chuyển của một thành phố chịu ảnh hưởng bởi sự di chuyển, tình trạng bấp bênh về nhà ở và những hình thức nghèo đói mới, kinh nghiệm này được thể hiện qua đời sống của những người sống đời thánh hiến, những người chia sẻ hành trình với người di cư trong một giai đoạn mong manh của cuộc đời họ. Đó là một sự hiện diện kín đáo, thấm đượm tinh thần lắng nghe hơn là lời nói, gần gũi hơn là đưa ra những câu trả lời tức thời. Một sự hiện diện chọn bước đi cùng người khác.
Đây không phải là câu chuyện của những con số lớn hay các cơ cấu quy mô, nhưng là những cuộc đời cụ thể. Những căn hộ trở thành không gian chuyển tiếp, những khoảng thời gian “đệm” giữa việc rời khỏi các hệ thống hỗ trợ chính thức và bước vào một giai đoạn tự lập mới. Những ngôi nhà không chỉ cung cấp mái che, mà còn là mạng lưới các mối tương quan; những không gian nơi các mối liên kết và niềm tin được tái xây dựng, một kinh nghiệm về tình huynh đệ có thể thực hiện được.
Đồng hành trong mạng lưới hướng tới sự tự lập
Trong hành trình này có sự tham gia của Cộng đoàn Truyền giáo Villaregia, gồm những anh chị em cùng chia sẻ đời sống và phục vụ bên cạnh người di cư. Trong số đó có Alessia Gattamelata, một nữ thừa sai dấn thân trong các dự án đón tiếp lo về nhà ở dành cho các bạn trẻ di cư có việc làm nhưng gặp khó khăn trong việc tìm nơi ở. Một nghịch lý ngày càng phổ biến: công việc không đủ để bảo đảm sự ổn định, và nhà ở vẫn là một ngưỡng cửa khó vượt qua. Chính tại ngưỡng cửa mong manh đó, dự án đón tiếp và đồng hành hướng tới tự lập được triển khai.
“Thường thì đằng sau nhu cầu cấp bách là một câu chuyện bị tổn thương, vết thương của một hành trình gian nan cùng với một khát vọng sâu xa về sự sống, về tương lai”, Alessia giải thích. Chính tại đây, việc phục vụ trở thành đồng hành: phát huy các nguồn lực, khôi phục niềm tin, nâng đỡ mà không thay thế. Cùng bước đi bên cạnh, không phán xét, để mỗi người có thể khám phá lại khả năng tiến bước của mình.
Dự án SoStare, được khởi xướng tại Bologna năm 2023 như một đáp ứng trước tình trạng khẩn cấp do thời tiết lạnh, và từ năm 2024 trở thành một hành trình chuyển tiếp về nhà ở, được phát triển trong mạng lưới với các tổ chức dân sự và Giáo hội, cùng với sự tham gia của các tình nguyện viên. Công việc được thực hiện theo nhóm, trong một mạng lưới chung giúp giáo dục về sự đón tiếp ngay tại chính địa phương.
Bên cạnh vấn đề nhà ở, các hành trình hội nhập vào địa phương cũng được thúc đẩy, bao gồm việc học tiếng Ý và xây dựng những mối tương quan có ý nghĩa. Ngôi nhà vì thế trở thành nơi gặp gỡ liên văn hóa, nơi mỗi người được đón nhận và nhìn nhận trong lịch sử và phẩm giá riêng của mình; nơi mà từ “người di cư” không còn là một nhãn dán, nhưng gợi đến những khuôn mặt, những câu chuyện và hành trình đời sống.
Đời sống thánh hiến như sự hiện diện của tương quan và hy vọng
Trong hành trình này, sự đón tiếp mang tính hai chiều. “Nhiều lần – Alessia chia sẻ – chính chúng tôi là những người cảm thấy mình được đón nhận”. Cô kể lại một bữa ăn được chuẩn bị chu đáo bởi Aziz Zamir, một người Afghanistan đã trải qua hành trình đầy gian nan trên tuyến đường Balkan và được đón nhận trong dự án. Là một nghệ sĩ và họa sĩ, Aziz đã dọn bàn ăn một cách cẩn thận cho cộng đoàn: khăn ăn được gấp gọn, những bông hồng giấy, sự chú ý đến từng chi tiết. Một cử chỉ đơn sơ nhưng đảo ngược những logic quen thuộc, trả lại phẩm giá và cho thấy một Thiên Chúa luôn gây ngạc nhiên.
Mỗi tuần một lần, các thành viên của nhà đón tiếp và cộng đoàn truyền giáo cùng quy tụ để cầu nguyện. Đời sống thường nhật được chia sẻ, việc cầu nguyện, Lời Chúa được lắng nghe chung, những bữa ăn sau Thánh lễ được sống như gia đình, những câu chuyện đan xen, tất cả đi vào phụng vụ và phụng vụ lại trở nên sống động trong đời sống. Những vết thương của thế giới không còn ở xa: chúng hiện diện trong cộng đoàn, chất vấn đức tin và mở rộng tầm nhìn.
Ngay cả giữa những khó khăn về thủ tục hành chính và những lời nói mang tính phân biệt – điều đáng tiếc vẫn xảy ra – động lực lại được tái sinh qua những cử chỉ liên đới, những tình bạn giữa tình nguyện viên và người được đón tiếp, những mối tương quan làm nảy sinh vẻ đẹp và lòng biết ơn. Như thế, trong sự thinh lặng thường ngày của một mái nhà chung, sự đón tiếp trở lại đúng với bản chất của nó: không phải là một hành động nhất thời, nhưng là một không gian nơi hy vọng thực sự có thể tìm được mái ấm.
Thiên Chúa vẫn tiếp tục hành động, làm nảy sinh sự sống, xây dựng các mối dây liên kết, mở ra những không gian của vẻ đẹp nơi tưởng chừng chỉ có sự bấp bênh. Một dấu chỉ kín đáo nhưng thực sự của Tin Mừng, đang trở nên cụ thể trong sự mong manh và niềm tin tưởng lẫn nhau.
Nguồn: Vatican News
