LỜI CHÚA:
19 “Có một ông nhà giàu kia, mặc toàn lụa là gấm vóc, ngày ngày yến tiệc linh đình.20 Lại có một người nghèo khó tên là La-da-rô, mụn nhọt đầy mình, nằm trước cổng ông nhà giàu,21 thèm được những thứ trên bàn ăn của ông ấy rớt xuống mà ăn cho no. Lại thêm mấy con chó cứ đến liếm ghẻ chốc anh ta.22 Thế rồi người nghèo này chết, và được thiên thần đem vào lòng ông Áp-ra-ham. Ông nhà giàu cũng chết, và người ta đem chôn.
23 Dưới âm phủ, đang khi chịu cực hình, ông ta ngước mắt lên, thấy tổ phụ Áp-ra-ham ở tận đàng xa, và thấy anh La-da-rô trong lòng tổ phụ.24 Bấy giờ, ông ta kêu lên: “Lạy tổ phụ Áp-ra-ham, xin thương xót con, và sai anh La-da-rô nhúng đầu ngón tay vào nước, nhỏ trên lưỡi con cho mát; vì ở đây con bị lửa thiêu đốt khổ lắm!”25 Ông Áp-ra-ham đáp: “Con ơi, hãy nhớ lại: suốt đời con, con đã nhận phần phước của con rồi; còn La-da-rô suốt một đời chịu toàn những bất hạnh. Bây giờ, La-da-rô được an ủi nơi đây, còn con thì phải chịu khốn khổ.26 Hơn nữa, giữa chúng ta đây và các con đã có một vực thẳm lớn, đến nỗi bên này muốn qua bên các con cũng không được, mà bên đó có qua bên chúng ta đây cũng không được.”
27 Ông nhà giàu nói: “Lạy tổ phụ, vậy thì con xin tổ phụ sai anh La-da-rô đến nhà cha con,28 vì con hiện còn năm người anh em nữa. Xin sai anh đến cảnh cáo họ, kẻo họ lại cũng sa vào chốn cực hình này!”29 Ông Áp-ra-ham đáp: “Chúng đã có Mô-sê và các Ngôn Sứ, thì chúng cứ nghe lời các vị đó.”30 Ông nhà giàu nói: “Thưa tổ phụ Áp-ra-ham, họ không chịu nghe đâu, nhưng nếu có người từ cõi chết đến với họ, thì họ sẽ ăn năn sám hối.”31 Ông Áp-ra-ham đáp: “Mô-sê và các Ngôn Sứ mà họ còn chẳng chịu nghe, thì người chết có sống lại, họ cũng chẳng chịu tin.”
BÀI 1: DƯỚI ÂM PHỦ
Suy Niệm
Một số nhà thần học đưa ra nền “thần học thịnh vượng”.
Theo họ, giàu có vật chất là dấu hiệu được Chúa chúc phúc.
Ai có đức tin và đóng góp tiền bạc cho mục đích tôn giáo,
người ấy sẽ trở nên sung túc, khỏe mạnh, thành công.
Nền thần học này đã hấp dẫn nhiều người.
Nếu ta dựa vào đó để đánh giá hai nhân vật chính
là ông nhà giàu và anh Ladarô trong dụ ngôn trên,
hẳn ta sẽ kết luận ông nhà giàu là người được chúc phúc,
còn anh Ladarô là người bị Thiên Chúa ruồng bỏ.
Có một sự tương phản rất lớn giữa hai nhân vật trên.
Ông nhà giàu ăn sung mặc sướng, yên ổn sau cánh cổng.
Còn anh Ladarô thì nằm trước cổng, mình đầy mụn nhọt.
Anh thèm được ăn những gì từ trên bàn ông rơi xuống.
Chỉ có những con chó hoang đến làm bạn với anh,
vì chúng thích liếm láp những mụn nhọt của anh.
Ông nhà giàu không phải là không thấy Ladarô.
Thậm chí ông còn biết tên của anh nữa (Lc 16,23).
Nhưng chẳng hề có sự trao đổi nào giữa đôi bên.
Ông nhà giàu cứ ngày ngày vui vẻ tiệc tùng với bè bạn.
Còn anh Ladarô nằm trước cổng, kiên nhẫn đợi trông.
Rồi một ngày cái chết đến với cả ông giàu lẫn anh nghèo.
Cái chết dẫn tới một sự tương phản còn lớn hơn.
Anh Ladarô chết, được ngồi trong lòng Abraham.
Còn ông nhà giàu nay bị khổ trong lửa,
thèm giọt nước để nhỏ vào lưỡi mình cho mát.
Anh Ladarô nghèo, xưa thèm vụn bánh,
nay được hưởng hạnh phúc bên cụ tổ Abraham.
Giờ đây vẫn không có sự trao đổi nào giữa đôi bên.
Dù muốn, Ladarô cũng không thể vượt qua vực thẳm,
để tặng cho ông nhà giàu một giọt nước.
Khi còn sống, hai bên cách nhau một cánh cổng.
Sau khi chết, hai bên cách nhau ngàn trùng.
Rõ ràng có sự thưởng phạt ở đây.
Ladarô đươc thưởng dù chẳng nổi bật về nhân đức.
Ông nhà giàu bị phạt dù có vẻ không phạm tội gì.
Ông chỉ hưởng thụ những gì ông có.
Nhưng đó chính là tội của ông: tội không chia sẻ.
Ông đóng cửa nhà và cửa lòng mình,
cố ý nhắm mắt trước nỗi khổ của người anh em.
“Ai đói nghèo Chúa ban của đầy dư,
người giàu có, đuổi về tay trắng” (Lc 1,53).
“Phúc cho anh em là những kẻ nghèo…
Khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có” (Lc 1,20.24).
Thiên Chúa là Đấng làm nên những đảo ngược bất ngờ.
Của cải, quyền lực, tiếng tăm, tất cả là để chia sẻ.
Khi chia sẻ cho người nghèo, tất cả thành con đường
đưa ta đi vào hạnh phúc vĩnh cửu.
Ông nhà giàu có một điểm son.
Trong lúc chịu cực hình, ông vẫn nhớ đến anh em ông.
Ông không muốn họ phải rơi vào cảnh ngộ này.
Ông nghĩ nếu Ladarô hay một người đã chết
hiện về để cảnh cáo họ thì có thể họ sẽ hoán cải.
Cụ Abraham đã từ chối lời yêu cầu của ông.
Để hoán cải, chỉ cần sống điều Sách Thánh dạy là đủ.
Chia cơm cho người đói, chỗ ở cho kẻ vô gia cư,
rộng tay giúp người nghèo (Is 58,6-7; Đnl 15,1-11).
Mọi người chết trước Chúa Giêsu đều phải vào âm phủ.
Cả Abraham, Môsê, Êlia, cả Ladarô hay ông nhà giàu…
Chúa Giêsu sau khi chết cũng vào âm phủ (GLHTCG 633),
để giải phóng những người công chính đang ở đó.
Ngài đến để cứu chuộc mọi người ở mọi thời và mọi nơi.
Chúng ta mong tôi là ông nhà giàu quảng đại,
biết nhìn thấy những người nghèo ở ngay bên.
Cầu Nguyện
Lạy Chúa, đây là ước mơ của con về thế giới.
Con mơ ước tài nguyên của cả trái đất này
là thuộc về mọi người, mọi dân tộc.
Con mơ ước
không còn những Ladarô đói ngồi ngoài cổng,
bên trong là người giàu yến tiệc linh đình.
Con mơ ước mọi người đều có việc làm tốt đẹp,
không còn những cô gái đứng đường
hay những người ăn xin.
Con mơ ước
những ngưòi thợ được hưởng lương xứng đáng,
các ông chủ coi công nhân như anh em.
Con mơ ước
tiếng cười trẻ thơ đầy ắp các gia đình,
các công viên và bãi biển đầy người đi nghỉ.
Lạy Chúa của con,
con ước mơ một thế giới đầy màu xanh,
xanh của rừng, xanh của trời, xanh của biển,
và xanh của bao niềm hy vọng
nơi lòng những ai ham sống và ham dựng xây.
Nếu Chúa đã gieo vào lòng con những ước mơ,
thì xin giúp con thực hiện những ước mơ đó.
BÀI 2: CÓ MỘT VỰC THẲM
Suy Niệm
Theo thống kê 2025, trong thế giới hôm nay,
có 2,3 tỷ người không đủ ăn, 300 triệu người lâm nạn đói.
Riêng ở vùng Gaza, người dân Palestine đói triền miên.
Đã có hơn 400 người chết vì đói ở đó, kể cả trẻ em.
Thế giới nhiều người đói vì chiến tranh, xung đột,
vì bất ổn chính trị, vì khí hậu cực đoan…
Nhưng thế giới cũng lắm người giàu,
có khả năng mua một chiếc xe sang, một khu biệt thự,
một cái bóp hay một món nữ trang với giá nhiều tỷ đồng.
Khi nhìn sự chênh lệch giữa ông nhà giàu và Ladarô,
chúng ta thấy bức tranh hiện thực của thế giới.
Hố sâu ngăn cách giữa giàu nghèo ở đô thị,
giữa đô thị và nông thôn, càng lúc càng lớn.
Hàng triệu Ladarô đang đói nghèo cùng cực.
Hơn một tỉ Ladarô đau bệnh không được chăm sóc.
Vẫn có bao người chết đói mỗi ngày,
vì không được hưởng gì từ các bàn tiệc rơi xuống.
Ông nhà giàu trong dụ ngôn có thấy, có biết Ladarô,
nhưng thấy mà như không thấy có Ladarô trên đời.
Tiện nghi vật chất đã thành bức tường kín.
Ông sống an toàn mãn nguyện trong khoảng không gian riêng.
Chính ông đã tạo ra một vực thẳm ngăn cách.
Không cần Chúa, cũng chẳng cần biết đến anh em.
Có thể nói vực thẳm đó lớn dần và kéo dài mãi đến đời sau.
Hỏa ngục là sự tự cô lập mình không thể đảo ngược được.
Chẳng ai có thể cho tôi một giọt nước.
Vực thẳm ngăn cách con người ở đời sau
là do chính con người đã tạo ra từ đời này.
Ông nhà giàu bị phạt, không phải vì ông đã bóc lột ai,
nhưng vì ông không bị sốc chút nào
trước sự chênh lệch ghê gớm giữa ông và Ladarô.
Từ sốc mới nẩy sinh thức tỉnh, và dẫn đến hoán cải.
Nhiều nước giàu vẫn trợ giúp các nước nghèo,
nhưng không muốn loại bỏ sự bất bình đẳng.
Các nước nghèo vẫn bị bóc lột về tài nguyên, nhân công,
và bị nô lệ cho những món nợ không sao trả hết.
Ông nhà giàu bị phạt không phải vì ông đã nhận nhiều,
nhưng vì ông đã không san sẻ những gì mình nhận.
Giàu không phải là một tội, của cải tự nó không xấu.
Có bao người giàu tốt như Dakêu, Nicôđêmô, Giuse Arimathia.
Nhưng giàu sang có thể dẫn đến cám dỗ nguy hiểm:
Tích trữ, tham lam, hà tiện, khép kín, tự mãn, hưởng thụ,
bị ám ảnh bởi đồng tiền, bị mê hoặc bởi lợi nhuận.
Chúng ta có thể nghèo của cải, nhưng giàu về các mặt khác:
giàu kiến thức chuyên môn, giàu thế lực ảnh hưởng,
giàu sức khỏe, giàu tình bạn tình yêu, giàu niềm vui, ơn Chúa.
Hãy tập nhìn xuống để thấy bao người dưới mình.
Chia sẻ là lấp vực thẳm, nâng người khác lên bằng mình.
Ước gì chúng ta để cho Lời Chúa hoán cải,
để thấy trách nhiệm của mình trước những Ladarô
nằm ngay nơi cửa, trong khu xóm…
Chỉ cần bớt chút dư thừa, xa xỉ của chúng ta
cũng đủ làm nhiều người no nê hạnh phúc.
Gợi Ý Chia Sẻ
Theo ý bạn, đâu là những nguyên nhân đưa đến sự chênh lệch lớn lao giữa kẻ giàu người nghèo, nước giàu nước nghèo? Có cách nào làm giảm bớt sự chênh lệch đó không?
Cầu Nguyện
Lạy Cha, xin cho con ý thức rằng
tấm bánh để dành của con thuộc về người đói,
chiếc áo nằm trong tủ thuộc về người trần trụi,
tiền bạc con cất giấu thuộc về người thiếu thốn.
Lạy Cha, có bao điều con giữ mà chẳng dùng,
có bao điều con lãng phí
bên cạnh những Ladarô túng quẫn,
có bao điều con hưởng lợi
dựa trên nỗi đau của người khác,
có bao điều con định mua sắm dù chẳng có nhu cầu.
Con hiểu rằng nguồn gốc sự bất công chẳng ở đâu xa.
Nó nằm ngay nơi sự khép kín của lòng con.
Con phải chịu trách nhiệm
về cảnh nghèo trong xã hội.
Lạy Cha chí nhân,
vũ trụ, trái đất và tất cả tài nguyên của nó
là quà tặng Cha cho mọi người có quyền hưởng.
Cha để cho có sự chênh lệch, thiếu hụt,
vì Cha muốn chúng con san sẻ cho nhau.
Thế giới còn nhiều người đói nghèo
là vì chúng con giữ quá điều cần giữ.
Xin dạy chúng con biết cách đầu tư làm giàu,
nhờ sống chia sẻ yêu thương. Amen.
BÀI 3: ÔNG NHÀ GIÀU, ANH NHÀ NGHÈO
Suy Niệm
Dụ ngôn cho ta thấy hai khuôn mặt trái ngược nhau:
một ông nhà giàu dư ăn dư mặc,
một anh nhà nghèo bệnh tật nằm đói lả,
không đủ sức đuổi những con chó đến quấy rầy.
Hai người ở gần nhau,
chỉ cách nhau một cái cổng vẫn thường khép,
nhưng lại thật xa nhau.
Ông nhà giàu biết mặt, biết tên anh nhà nghèo,
nhưng ông chẳng mảy may quan tâm,
vì ông bận tổ chức tiệc tùng và mời quan khách.
Ladarô đã chết trong cảnh đói nghèo và bệnh tật.
Ông nhà giàu cũng chết.
Cái chết đồng đều cho mọi người,
nhưng số phận sau cái chết lại khác nhau.
Không phải chỉ vì giàu mà ông nhà giàu bị phạt,
nhưng vì ông đã khép cửa và khép lòng,
đã ung dung hưởng thụ quyền sở hữu “hợp pháp”,
đã không chấp nhận chia sẻ điều mình có dư thừa.
Ông nhà giàu hẳn đã thấy Ladarô,
nhưng đã sống như thể không có anh ta,
vì ông loay hoay vun quén cho hạnh phúc của mình.
Không phải chỉ vì nghèo mà anh nhà nghèo được thưởng,
được hạnh phúc ngồi trong lòng tổ phụ Abraham,
nhưng vì anh chấp nhận số phận hẩm hiu của mình,
và trông cậy vào sự trợ giúp của Thiên Chúa.
Thế giới văn minh lại càng đào sâu hố ngăn cách
giữa nước giàu và nước nghèo,
giữa thiểu số người giàu và đa số người nghèo.
Chính tôi cũng giàu về một mặt nào đó:
giàu trí tuệ, giàu bạn bè, giàu thế lực,
giàu chỗ đứng trong xã hội, giàu đời sống thiêng liêng.
Hố sâu chỉ được lấp đầy
bằng cách mở tung cánh cửa yêu thương và chia sẻ,
nhìn nhận tài nguyên thế giới là của mọi người,
nhìn nhận quyền sống của từng người,
sống như một nhân vị, sống như con cái Thiên Chúa,
sống như anh chị em tôi.
Mỗi người chúng ta đều có một Ladarô chờ ngoài cửa,
nếu chúng ta mở cửa và mời người đó đồng bàn,
thì chúng ta sẽ trở nên người giàu có thực sự,
và trưởng thành viên mãn trong nhân cách.
Dù người chết hiện về, dù kẻ chết sống lại
cũng chẳng làm chúng ta hết chai đá.
Chỉ Lời Chúa mới khiến chúng ta sám hối ăn năn,
mở lòng trước tha nhân và Thiên Chúa (x. 1Ga 3,17).
Gợi Ý Chia Sẻ
- Con người chỉ trưởng thành khi biết quên mình và quảng đại hiến mình phục vụ tha nhân. Bạn có đo được sự trưởng thành của mình dựa trên nguyên tắc đó không?
- Ai cũng giàu có về một phương diện nào đó. Bạn thấy mình giàu có về mặt nào? Bạn có tin rằng cho đi sẽ làm bạn thêm giàu có không?
Cầu Nguyện
Lạy Chúa,
xin cho con nhìn thấy
những người nghèo ở quanh con,
ở trong gia đình con, đang cần đến con.
Bất cứ ai đang cần đến con đều là người nghèo,
xin cho con thấy Chúa trong họ.
Dần dần con hiểu rằng
cả người giàu cũng nghèo,
nghèo vì cần thấy đời họ có ý nghĩa.
Dần dần con chấp nhận rằng
cả bản thân mình cũng nghèo
và cần đến người khác.
Lắm khi con cần một nụ cười,
một ánh mắt,
một lời thăm hỏi đỡ nâng.
Cám ơn Chúa vì đã dựng nên chúng con
ai cũng nghèo về một mặt nào đó
và ai cũng cần đến người khác.
Như thế là chúng con được mời gọi sống cho nhau,
làm cho nhau thêm giàu có.
Cám ơn Chúa vì Chúa cũng nghèo,
vì Chúa rất cần đến chúng con
để hoàn thành công trình cứu độ.
Xin cho con
khiêm tốn nhận mình nghèo để nhận lãnh
can đảm nhận mình giàu để hiến trao. Amen.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ
