Vatican News
Đền thờ Thánh Phêrô hiện nay là một trong những công trình Kitô giáo vĩ đại và quan trọng nhất thế giới, tọa lạc tại Vatican. Đây được xem là nơi chôn cất Thánh Phêrô Tông đồ – vị Giáo hoàng tiên khởi – và là trung tâm phụng vụ lớn của Giáo hội Công giáo.
Đền thờ hiện tại được xây dựng thay thế cho Đền thờ cổ do Hoàng đế Constantino cho xây vào thế kỷ IV và đã được một số vị Giáo hoàng cho tu sửa. Đến cuối thế kỷ XV, công trình cũ xuống cấp nghiêm trọng. Năm 1506, Đức Giáo hoàng Giulio II quyết định khởi công xây dựng đền thờ mới với quy mô đồ sộ hơn.
Kiến trúc sư Donato Bramante là người đầu tiên phụ trách dự án, đề xuất mặt bằng hình thập giá Hy Lạp với mái vòm trung tâm lớn. Sau khi Bramante qua đời, nhiều kiến trúc sư danh tiếng tiếp nối công trình, trong đó có Raphael, Antonio da Sangallo Trẻ và đặc biệt là Michelangelo. Michelangelo (1546–1564) đã thiết kế lại mái vòm hùng vĩ – một trong những biểu tượng nổi bật nhất của đền thờ – tạo nên dáng vẻ uy nghi và cân đối.
Sau đó, Giacomo della Porta hoàn thiện mái vòm theo thiết kế của Michelangelo. Đến đầu thế kỷ XVII, kiến trúc sư Carlo Maderno kéo dài phần tiền sảnh và hoàn chỉnh mặt tiền hiện nay, đồng thời chuyển mặt bằng sang hình thập giá Latinh. Công trình chính thức được cung hiến vào ngày 18/11/1626 bởi Đức Giáo hoàng Urbano VIII, sau 120 năm xây dựng.
Các sáng kiến mừng 400 năm Cung hiến Đền thờ
Chương trình kỷ niệm 400 năm bao gồm nhiều đề xuất mang tính thiêng liêng và văn hóa: từ lễ khánh thành Đàng Thánh Giá mới trong Đền thờ vào ngày 20/2, đến các buổi gặp gỡ cầu nguyện và hát đa âm hằng tuần do Ca đoàn Nhà nguyện Giulia phụ trách; từ các hội nghị lịch sử-văn hóa, thần học-phụng vụ và mục vụ-tu đức (24/3, 26/5 và 13/10); đến “Lectio Petri” (20/10 và 24/11); từ “Narrationes Petri” – những suy tư về hành trình nhân bản và đức tin của Thánh Tông đồ (3, 10 và 17/11) đến đề xuất hành trình “Quo Vadis” tại thành phố Roma, theo dấu các chứng tích oai hùng của các Thánh Tông đồ; và vở diễn “Phêrô và Phaolô tại Roma” của Michele La Ginestra, được trình diễn gần lễ trọng hai Thánh Phêrô và Phaolô.
Các sáng kiến khác bao gồm: một ứng dụng mới cho phụng vụ tại Đền thờ, với các bài đọc, bài hát và dịch vụ phiên dịch đồng thời sang 60 ngôn ngữ, được phát triển phối hợp với Bộ Truyền thông và công ty Translated; phát trực tiếp các cử hành quan trọng nhất của Đền thờ, phối hợp với cùng Bộ này và sự hỗ trợ của các tình nguyện viên đài RAI của Ý.
Ngoài ra còn có việc giới thiệu logo chính thức cho dịp kỷ niệm 400 năm, mề-đay và tem kỷ niệm, cũng như bộ chữ chính thức mới “Michelangelus” – lấy cảm hứng từ nét chữ của Michelangelo Buonarroti và được Studio Gusto phát triển – sẽ được tích hợp vào bộ Microsoft Office.
“Sứ vụ Kỹ thuật số của Đền thờ đi ra đến với mọi người”
Hệ sinh thái Kỹ thuật số, vốn đã cho phép tích hợp dữ liệu, dịch vụ và công cụ nhằm hỗ trợ hoạt động của Cơ quan Bảo trì Đền thờ Thánh Phêrô và nâng cao trải nghiệm của khách hành hương, nay được bổ sung hệ thống đặt chỗ truy cập Đền thờ theo thời gian thực mang tên “Smart Pass”.
Được tích hợp vào trang web chính thức www.basilicasanpietro.va, dịch vụ này cho phép kiểm tra khả năng vào Đền thờ trong thời gian ngắn và đặt chỗ, qua đó góp phần quản lý dòng người một cách trật tự hơn. Hệ thống tiên tiến giúp giám sát lượng khách: lắp đặt và cấu hình mạng lưới cảm biến bên trong Đền thờ, truyền dữ liệu thời gian thực tới các công nghệ của Hệ sinh thái Kỹ thuật số để theo dõi dòng người, tăng cường an toàn và quản lý không gian nội bộ.
Trong phần tương tác sẽ được phát triển, khách hành hương, tín hữu và du khách có thể kể lại chuyến viếng thăm Đền thờ Thánh Phêrô của mình bằng cách viết lời nhắn, để lại ý cầu nguyện hoặc đăng ảnh chụp bên ngoài Đền thờ.
Nghiên cứu và giám sát tổng hợp Đền thờ Thánh Phêrô
Dự án “Vượt trên những gì có thể thấy” có ý nghĩa đặc biệt, là kết quả hợp tác giữa Cơ quan Bảo trì Đền thờ Thánh Phêrô và Eni – một Công ty năng lượng và công nghệ của Ý – nhằm bảo đảm sự ổn định kết cấu của Đền thờ Vatican thông qua hệ thống giám sát cấu trúc tích hợp và lâu dài.
Sự hợp tác giữa công ty Eni – với vai trò nhà tài trợ kỹ thuật – và Cơ quan Bảo trì Đền thờ Thánh Phêrô nhằm bảo tồn “tình trạng sức khỏe” và vẻ tráng lệ của Đền thờ theo thời gian, bằng việc áp dụng các công nghệ khảo sát địa vật lý, địa chất, địa hình và kết cấu tiên tiến, cùng các hệ thống giám sát độ chính xác cao. Dự án cho phép đi vào “trái tim” của Đền thờ và thực sự nhìn “vượt ra ngoài những gì có thể thấy”.
Mô hình kỹ thuật số ba chiều và tương tác
Sự hợp tác giữa Eni và Cơ quan Bảo trì Đền thờ Thánh Phêrô đã đưa đến việc xây dựng một mô hình kỹ thuật số ba chiều toàn diện của quần thể kiến trúc Đền thờ, cho phép nghiên cứu sâu về nền móng và cấu trúc địa tầng bên dưới. Dự án khởi đầu bằng việc thu thập, phân tích tài liệu lưu trữ từ thế kỷ XVI–XVIII tại Văn khố Lịch sử của Cơ quan Bảo trì, kết hợp với dữ liệu khảo sát do Eni thực hiện giai đoạn 1997–1999 khi trùng tu mặt tiền, cùng các thử nghiệm địa kỹ thuật sau năm 2000.
Phương pháp tiếp cận tích hợp và đa ngành đã kết hợp ba cấp độ biểu diễn trong một hệ thống năng động, tương tác: mô hình kiến trúc–đo đạc độ phân giải cao của toàn bộ Đền thờ; mô hình địa chất và thủy văn của tầng đất; và mô hình giám sát kết cấu có thể truy vấn theo thời gian thực. Hệ thống giám sát gồm ba mạng lưới chính đặt tại mặt tiền, thân trống mái vòm và các khu vực nhạy cảm khác, cho phép phát hiện chuyển dịch và độ nghiêng ở mức milimét, thậm chí đến một phần mười nghìn độ.
Nhờ đó, các kỹ thuật viên có thể truy cập bản đồ hoàn chỉnh về kiến trúc và địa chất dưới Đền thờ, đồng thời theo dõi dữ liệu 24/7. Mô hình này trở thành công cụ tham chiếu quan trọng và nền tảng cho các nghiên cứu khảo cổ, bảo tồn trong tương lai.
Chiến dịch triển khai hoàn tất trong chưa đầy hai tháng, với khoảng 4.500 giờ làm việc liên tục, bao phủ diện tích 80.000 m², gồm cả phần hữu hình như mặt tiền, hàng cột, mái, quảng trường và các không gian ngầm như Hầm mộ Vatican và Nghĩa trang cổ, vốn chỉ có thể tiếp cận nhờ công nghệ.
Nguồn: Vatican News
