LỜI CHÚA:
34 Khi nghe tin Đức Giê-su đã làm cho nhóm Xa-đốc phải câm miệng, thì những người Pha-ri-sêu họp nhau lại.35 Rồi một người thông luật trong nhóm hỏi Đức Giê-su để thử Người rằng:36 “Thưa Thầy, trong sách Luật Mô-sê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?”37 Đức Giê-su đáp: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.38 Đó là điều răn quan trọng nhất và điều răn thứ nhất.39 Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.40 Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy.”
BÀI 1: YÊU VỚI TRỌN CẢ TRÁI TIM
Suy Niệm
Tiếng Việt khá phong phú với những động từ để chỉ tình cảm:
Yêu, mến, thương, quý, ưa, thích, mê…
Mỗi động từ trên lại không hoàn toàn giống nhau.
Hơn nữa, các động từ này đôi khi lại có thể đi với nhau:
yêu mến, yêu thương, yêu quý, yêu thích, quý mến, quý yêu,
mến yêu, mến thương, thương yêu, thương mến…
Khi đi với nhau, chúng tạo ra một hương vị phong phú và mới mẻ.
Khi phải trả lời câu hỏi về điều răn nào trọng nhất,
Đức Giêsu đã hai lần nói đến động từ “yêu mến”:
yêu mến Thiên Chúa và yêu mến người thân cận.
Đây là câu hỏi để thử Đức Giêsu của một nhà thông luật Pharisêu.
Chúng ta không rõ người này có ý gài bẫy Ngài không.
Dù sao câu hỏi này cũng không dễ trả lời.
Các rabbi dạy có 248 điều phải làm và 365 điều cấm làm.
Có ý kiến cho rằng tất cả những điều trên đều ngang nhau.
Đức Giêsu đã đưa ra câu trả lời của mình.
Ngài không chỉ nói về một điều răn trọng nhất và đứng đầu,
Ngài còn thêm một điều răn thứ hai giống điều răn trước.
Cả hai điều răn này không phải là những điều cấm làm
như phần lớn các lệnh truyền trên núi Xinai (Xh 20,1-17).
Nhưng cả hai lại giống hai bia đá của Mười Điều răn
vì hướng đến tương quan với Thiên Chúa và tha nhân.
Điều răn thứ nhất hướng đến Thiên Chúa.
Đức Giêsu lấy điều răn này từ kinh Shema (Đnl 6,5)
mà người Do-thái đọc mỗi ngày hai lần vào sáng và chiều.
Điều răn này đòi ta phải yêu mến Đấng Tạo hóa
với trọn cả trái tim, linh hồn và trí khôn của mình.
Người Do-thái ngày xưa coi trái tim là bộ phận quan trọng.
Để hiểu biết, suy tư, và ghi nhớ, người ta phải dùng trái tim.
Yêu với tất cả trái tim là yêu với trọn cả con người mình,
không coi điều gì hơn Chúa, không thờ thần nào ngoài Chúa,
đặt Ngài trên mọi thụ tạo, kể cả mạng sống mình.
Như vậy yêu ở đây không phải là chuyện tình cảm mông lung,
nhưng là một dấn thân được thể hiện bằng cuộc sống.
Điều răn thứ hai hướng đến tha nhân, lấy từ sách Lêvi (19,18).
Yêu người thân cận như yêu bản thân mình.
“Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình,
thì chính anh em hãy làm cho họ” (Mt 7,12).
Ngược lại, điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác.
Coi người khác cũng có thân xác như ta, có vui buồn như ta.
Ai cũng mong được yêu thương và kính trọng.
Đức Giêsu đã mở rộng lối nhìn về người thân cận.
Thân cận không phải chỉ là người Do-thái theo đạo như mình,
mà là ai đói khát, không nhà, trần trụi, bệnh tật, ở tù (Mt 25,31-46),
cả những kẻ thù của mình nữa (Mt 5,43-48).
Yêu đơn giản là cầu nguyện cho họ, là giúp đỡ, hỏi thăm.
Sau câu trả lời của Đức Giêsu, không thấy ông thông luật nói gì.
Chắc ông đã tâm phục trước việc Ngài trích dẫn Kinh Thánh.
Có thể nói đây là một câu trả lời độc đáo, cân đối hài hòa.
Đức Giêsu gói cả 613 điều luật trong một động từ “yêu.”
Luật có thể làm người ta bị trói buộc, mệt mỏi.
Còn tình yêu thì làm người ta mở ra đến vô cùng.
Khi yêu Thiên Chúa bằng trọn vẹn trái tim,
và thương người như thể thương thân,
con người được tự do bước vào một thế giới mới,
tràn trề sự sống, niềm vui và bình an.
Cầu Nguyện
Lạy Chúa Giêsu,
Xin cho con thấy Chúa thật lớn lao,
để đối với con, mọi sự khác trở thành bé nhỏ.
Xin cho con thấy Chúa thật bao la,
để cả mặt đất cũng chưa vừa cho con sống.
Xin cho con thấy Chúa thật thẳm sâu,
để con dễ đón nhận nỗi khổ đau sâu thẳm nhất.
Lạy Chúa Giêsu,
Xin làm cho con thật mạnh mẽ,
để không nỗi thất vọng nào còn chạm được tới con.
Xin làm cho con thật đầy ắp,
để ngay cả một ước muốn nhỏ
cũng không còn có chỗ trong con.
Xin làm cho con thật lặng lẽ,
để con chỉ còn loan báo Chúa mà thôi.
Xin Chúa ngự trong con cho sống động,
để không phải là con,
mà là chính Ngài đang sống.
(Khuyết danh)
BÀI 2: HAI ĐIỀU RĂN
Suy Niệm
Chúng ta thường ngại xét mình trước khi xưng tội.
Nếu xét mình sơ sài dựa trên Mười Ðiều Răn,
có khi ta thấy mình chẳng phạm tội gì nghiêm trọng:
không trộm cắp, không tham lam, không giết người…
Thật ra xét mình không phải là làm bản tự kiểm
trước một danh sách những luật cấm và luật buộc,
cho bằng là đặt mình trước Thiên Chúa và tha nhân.
Tôi phải thành thật tự hỏi:
Tôi có thực sự yêu mến Thiên Chúa không?
Tôi có thực sự yêu mến anh chị em tôi không?
Tất cả điều răn được tóm trong một động từ: yêu.
Tình yêu là cốt lõi của đời sống Kitô hữu,
vì Thiên Chúa là Tình Yêu (1 Ga 4,8).
Yêu là bước vào một đại dương mênh mông,
là dấn thân trên một con đường dài hun hút.
Chúng ta chẳng bao giờ thấy mình yêu đủ.
Tình yêu cứ vẫy gọi ở phía trước,
và mở ra những cánh cửa không ngờ.
Giới hạn tình yêu là bóp chết tình yêu.
Chẳng có động từ nào bị hiểu sai cho bằng động từ yêu.
Báo chí phim ảnh làm cho ta nghĩ rằng
yêu là chuyện tình cảm giữa hai cô cậu.
Hành vi chiếm đoạt theo bản năng lại được coi là yêu.
Chúng ta cần trả lại ý nghĩa cao đẹp cho động từ này.
Yêu mến Thiên Chúa là điều răn số một.
Không phải chỉ dành cho Ngài phần lớn trái tim,
Ngài đòi tất cả trái tim của tôi, tất cả con người của tôi.
Hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn.
Ai trong chúng ta dám tự hào
mình đã sống trọn vẹn điều răn thứ nhất?
Càng lúc tôi càng thấy Chúa bị mất chỗ trong tim tôi.
Tôi không có giờ cầu nguyện và tĩnh tâm.
Chúa nhật là ngày tranh thủ làm thêm.
Mối lo toan quá mức về cuộc sống vật chất
làm đời sống thiêng liêng bị sa sút.
Ðiều răn thứ hai cũng quan trọng không kém:
yêu người thân cận như chính mình.
Chúng ta yêu bản thân mình biết chừng nào!
Chúng ta chỉ muốn điều tốt cho mình
đến nỗi lắm khi làm điều xấu cho người khác.
Cần coi tha nhân như một cái tôi khác của mình.
Họ cũng cần được tôn trọng, cảm thông và yêu mến.
Có biết bao thiệt hại tôi đã gây cho anh em tôi.
Thái độ sống của tôi đã làm khổ bao người khác.
Hai điều răn trên không thể tách rời nhau.
Yêu Thiên Chúa chắc chắn dẫn đến yêu tha nhân.
Tình yêu tha nhân cần đặt nền trên Thiên Chúa.
Người Kitô hữu đi từ nhà thờ ra chợ
rồi lại từ chợ vào nhà thờ.
Ngoài chợ, họ gặp Chúa nơi anh em.
Trong nhà thờ, họ gặp anh em nơi Chúa.
Cầu Nguyện
Lạy Chúa,
lúc đầu chúng con chỉ muốn cầm tay nhau
để làm thành một vòng tròn khép kín.
Sau đó chúng con hiểu rằng
cần phải buông tay nhau
để nhận những người bạn mới,
để vòng tròn được mở rộng đến vô cùng
và trái tim được lớn lên mãi.
Lạy Chúa, chúng con biết rằng
cần phải nối vòng tay lớn
xuyên qua các đại dương và lục địa.
vòng tay người nối với người,
vòng tay con người nối với Tạo Hóa.
Chúng con thích Chúa
đứng chung một vòng tròn
với tất cả loài người chúng con,
nắm lấy tay chúng con
và đưa chúng con lên cao.
Ước gì việc Chúa giang tay trên thập giá
giúp chúng con biết cầm lấy tay nhau
và nhận nhau là anh em.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, S.J.
