Vatican News
Mười lăm năm sau khi bắt đầu hoạt động, Cơ quan Giám sát và Thông tin Tài chính, gọi tắt là ASIF, bước vào một giai đoạn cải tổ mới. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã phê chuẩn và ban hành Quy chế mới cùng Quy định nội bộ đầu tiên của cơ quan này.
Đây không phải là một quyết định riêng lẻ, nhưng là bước tiếp theo trong tiến trình kéo dài nhiều năm, qua đó Tòa Thánh và Nhà nước Thành Vatican từng bước điều chỉnh hệ thống tài chính theo các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.
Những tiêu chuẩn này liên quan đến việc phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, cũng như công tác giám sát thận trọng đối với các hoạt động tài chính.
Phù hợp hơn với hệ thống quốc tế
Cuộc cải tổ diễn ra trong bối cảnh các quy định tài chính quốc tế liên tục được cập nhật và siết chặt.
Trong những năm qua, Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính Quốc tế, Nhóm Egmont của các Đơn vị Tình báo Tài chính và Liên minh châu Âu đã bổ sung nhiều yêu cầu mới đối với các cơ quan có chức năng giám sát và thông tin tài chính.
Quy chế mới của ASIF tiếp nhận những thay đổi này, đặc biệt là các quy định của Chỉ thị thứ sáu về chống rửa tiền của Liên minh châu Âu, dự kiến sớm được đưa vào hệ thống pháp luật Vatican, và Quy chế của Nhóm Egmont được thông qua vào tháng 11/2025.
Việc cập nhật này thể hiện cam kết của Tòa Thánh trong việc tiếp tục đối thoại và hợp tác với các cơ quan quốc tế chuyên trách về quản lý và giám sát tài chính.
Tăng cường tính độc lập và trách nhiệm giải trình
Một trong những điểm chính của cuộc cải tổ là tăng cường hơn nữa tính tự chủ trong hoạt động và sự độc lập về chức năng của ASIF.
Theo các tiêu chuẩn quốc tế, một cơ quan giám sát tài chính chỉ có thể hoạt động hiệu quả và nhận được sự tín nhiệm từ các đối tác quốc tế khi có đủ tính độc lập để thực thi nhiệm vụ.
Song song với sự độc lập đó, Quy chế mới cũng thiết lập một cơ chế trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn. ASIF sẽ trực tiếp báo cáo với Hội đồng Kinh tế, theo Điều 210 của Tông Hiến Praedicate Evangelium.
Hội đồng Kinh tế không chỉ tiếp nhận báo cáo hằng năm và phê duyệt các tài liệu ngân sách, nhưng còn có thể yêu cầu ASIF trình bày những báo cáo định kỳ về các hoạt động đã thực hiện.
Cơ chế này nhằm bảo đảm sự quân bình giữa tính độc lập trong hoạt động và trách nhiệm giải trình đối với cơ quan quản trị kinh tế của Tòa Thánh.
Cơ cấu điều hành mới
Quy chế mới đơn giản hóa mô hình quản trị của ASIF, phù hợp hơn với tính chất chuyên môn và kỹ thuật của cơ quan.
Chức vụ Chủ tịch và Hội đồng trước đây được thay thế bằng một Ban Điều hành gồm Giám đốc và Phó Giám đốc. Hai vị sẽ được hỗ trợ bởi các cố vấn có chuyên môn trong những lĩnh vực thuộc thẩm quyền của ASIF.
Cơ cấu này được kỳ vọng giúp cơ quan phản ứng nhanh hơn trước các vấn đề phát sinh, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp và tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi với các cơ quan giám sát bên ngoài.
Bên trong ASIF, các văn phòng tiếp tục hoạt động độc lập theo ba lãnh vực chính: giám sát và ban hành quy định về phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thông tin tài chính; và giám sát thận trọng.
Quy chế cũng thiết lập chức vụ phụ trách các vấn đề pháp lý, nhằm tăng cường sự thống nhất và chặt chẽ về mặt pháp luật trong toàn bộ hoạt động của cơ quan.
Bảo vệ tốt hơn khách hàng của IOR
Một điểm mới khác liên quan đến việc bảo vệ những người sử dụng dịch vụ của Viện Giáo vụ, thường được gọi là Ngân hàng Vatican.
Thẩm quyền trọng tài của ASIF trong các tranh chấp giữa khách hàng và Viện Giáo vụ được mở rộng. Trước đây, thẩm quyền này chủ yếu giới hạn trong các hệ thống thanh toán; nay sẽ bao gồm toàn bộ các dịch vụ tài chính do Viện Giáo vụ cung cấp.
Sự mở rộng này nhằm bảo đảm tính nhất quán của hệ thống và tăng hiệu quả bảo vệ quyền lợi của khách hàng.
Quy chế mới và Quy định nội bộ đầu tiên của ASIF không được xem là điểm kết thúc, nhưng là một giai đoạn mới trong tiến trình cải tổ tài chính của Tòa Thánh.
Mục tiêu lâu dài vẫn là xây dựng các cơ quan tài chính vững chắc, minh bạch và hội nhập đầy đủ vào hệ thống quốc tế về phòng ngừa các rủi ro tài chính. Tiến trình này đòi hỏi chuyên môn, quyết tâm thể chế và khả năng liên tục thích ứng với những tiêu chuẩn đang không ngừng thay đổi.
Nguồn: Vatican News
