Vatican News
Hội đồng Giám mục Séc bày tỏ sự không đồng tình với quyết định của đa số thẩm phán, nhưng vẫn tôn trọng phán quyết. Các giám mục nhận định tích cực rằng tòa không bác bỏ hoàn toàn ý tưởng về một thỏa thuận với Tòa Thánh, mà chỉ phản đối một số điều khoản cụ thể.
Thỏa thuận về một số vấn đề pháp lý giữa Cộng hòa Séc và Tòa Thánh vốn được ký kết năm 2024 giữa Đức Hồng y Pietro Parolin và Thủ tướng khi đó là Petr Fiala, sau nhiều thập niên đàm phán. Sau đó, nó đã được cả hai viện của Quốc hội Séc thông qua và được trình lên tổng thống để phê chuẩn. Tuy nhiên, một nhóm thượng nghị sĩ đã đệ đơn khiếu nại lên Tòa án Hiến pháp, và vào ngày 1/4/2026, Tòa án đã tuyên bố rằng hai phần của thỏa thuận có vấn đề.
Một trong những điểm gây tranh cãi là quy định liên quan đến tài liệu lưu trữ của Giáo hội. Thỏa thuận cho phép các tổ chức Công giáo tránh nghĩa vụ công khai các tài liệu lưu trữ của Giáo hội. Điều này, theo phán quyết, tạo ra sự bất bình đẳng so với các tôn giáo khác.
Vấn đề thứ hai liên quan đến ấn tín tòa giải tội, vốn được bảo vệ tuyệt đối trong Giáo hội Công giáo. Tòa án cho rằng việc bảo vệ này, nếu không có ngoại lệ, có thể vi phạm nguyên tắc trung lập của nhà nước và sự bình đẳng giữa các tôn giáo.
Tuy nhiên, trong số 15 thẩm phán, có nhiều ý kiến bất đồng. Một số cho rằng Tòa Thánh là chủ thể của luật quốc tế và việc đối xử khác biệt với Giáo hội Công giáo là có cơ sở khách quan. Thẩm phán Tomáš Langášek nhận định vẫn có thể diễn giải thỏa thuận theo cách không xung đột với hiến pháp.
Giới chuyên gia đưa ra những đánh giá trái chiều. Ông Jakub Kříž, học giả tại Đại học Charles ở Praha, cho rằng đây là “một thất bại pháp lý đối với những ai coi trọng tự do tôn giáo”, dù ông cũng nhận định việc không có thỏa thuận không phải là thảm họa.
Trong khi đó, Cha Jiří Rajmund Tretera, linh mục dòng Đaminh và là giáo sư tại Phân khoa giáo luật của Đại học Charles, gọi quyết định này là “một nỗi thất vọng lớn” và cho rằng Tòa án Hiến pháp đã “vô tình tấn công phong trào đại kết”. Theo cha, các giáo hội không thuộc Công giáo không phản đối thỏa thuận, và nhiều giáo hội thậm chí còn hoan nghênh nó, coi vai trò của nó như một yếu tố ổn định các đảm bảo về tự do tôn giáo.
Cha nhận định tiến trình đàm phán có thể phải bắt đầu lại từ đầu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều nghi ngại về khả năng đạt được một thỏa thuận mới, trong bối cảnh niềm tin giữa các bên đã bị ảnh hưởng.
Nguồn: Vatican News
